Het eigendomsrecht

Het meest omvattende recht wat een persoon op een zaak kan hebben, is het eigendomsrecht (Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek). Eigendom is op zich een duidelijk begrip. Wat is echter de juridische regeling van eigendom en welke rechten komen zoal toe aan de eigenaar?

Voorbeelden eigendomsrechten
Eigendomsrecht geeft de eigenaar het recht om gebruik te maken van zijn zaak en te verbieden dat anderen er ook gebruik van maken. Het is daardoor een absoluut recht. Ook verkrijgt de eigenaar het eigendom van de afgescheiden vruchten die zijn zaak voortbrengen. Een bekend voorbeeld daarvan is de appelboom: de eigenaar van de appelboom is de eigenaar van de (op de grond vallende) appels. Deze regel gaat echter niet op wanneer de appels op het erf van de buurman vallen. Dat vloeit voort uit het burenrecht. Zie daarvoor ook hier. Voorts mag de eigenaar zijn zaak opeisen, indien deze wordt gehouden door iemand die geen eigendomsrecht heeft over de zaak. Dat heet ook wel ‘revindicatie’. Een gestolen fiets kan de eigenaar weer opeisen. Hij mag zijn fiets ook verkopen of schenken aan een ander.

Grenzen aan eigendomsrecht
Het recht stelt ook grenzen aan het eigendomsrecht. Het bekende voorbeeld daarvan is misbruik van (eigendoms)bevoegdheid (Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek). De eigenaar mag van zijn zaak gebruikmaken, voor zover dat gebruik geen inbreuk maakt op de rechten van anderen. Oneigenlijk gebruik kan resulteren in schade aan derden en een schadevergoeding op grond van een onrechtmatige daad. Een bekend schoolvoorbeeld is de watertoren. In die zaak had een buurman een watertoren geplaatst in zijn achtertuin die op sommige tijden wel en niet was aangesloten. Het bleek dat deze buurman die watertoren uitsluitend had geplaatst met het doel om het uitzicht van de andere buurman te verpesten. De rechter oordeelde dat hier sprake van misbruik van bevoegdheid, omdat de buurman de watertoren alleen had geplaatst om de andere buurman te schaden dan wel te hinderen. Een ander voorbeeld: als iemand zijn radio tijdens de nachtrust onaanvaardbaar harde muziek laat afspelen, ontstaat daar in de regel hinder door. De wet eist dat de eigenaar zijn radio niet hinderlijk mag gebruiken. Door gebruik te maken van zijn radio ondervinden anderen (de buren) immers onevenredig veel nadeel. Ook dat is een beperking van het eigendomsrecht. Voor de hand ligt ook dat een eigenaar met zijn zaak geen zaken van anderen (of de persoon zelf!) mag beschadigen.

Deel dit bericht: