Dawn Raids

De Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) heeft op grond van artikel 2 van de Mededingingswet (hierna: Mw) de taak tot het houden van toezicht op bedrijven. Dat toezicht is gericht op het tegengaan van oneerlijke concurrentie tussen bedrijven. Voorbeelden van oneerlijke concurrentie zijn ongeoorloofde fusies, prijsafspraken of marktverdelingsafspraken tussen bedrijven. Die afspraken kunnen immers een economische machtspositie laten ontstaan, waarbij sprake zal kunnen zijn van het verhinderen, beperken of vervalsen van de concurrentie op de Nederlandse Markt. Voor de uitoefening van haar wettelijke taak hebben de ambtenaren van de ACM (opsporings)bevoegdheden. In dit artikel staat de bevoegdheid tot het doen van een inval (Dawn Raid) bij een bedrijf centraal.

De ACM mag alleen naar aanleiding van een klacht of redelijk vermoeden van een overtreding van de Mededingingswet een inval doen op een bedrijfslocatie. Ook kunnen bedrijfswagens worden doorzocht. De inval heeft tot doel het vergaren van bedrijfsgegevens die kunnen dienen als bewijs voor een overtreding van de Mededingingswet (zoals het maken van prijsafspraken). Gegevens die de ACM in dat kader kan verzamelen zijn bijvoorbeeld verklaringen van medewerkers van het bedrijf, digitale gegevensdragers en (originele en gekopieerde) papieren documenten. Medewerkers en andere personen van het bedrijf hebben een medewerkingsplicht. Zij zijn dus verplicht tot het overhandigen van verzochte gegevens. Het verstoppen of vernietigen van gegevens door het bedrijf wordt aangemerkt als niet-medewerking. Met betrekking tot brieven en geschriften die vallen onder de geheimhoudingsplicht van de (bedrijfs)advocaat, kan de advocaat zich beroepen op zijn verschoningsrecht (de zogeheten Legal Privilege). Die gegevens mogen dan niet worden betrokken bij het onderzoek door de ACM. Verder kan de ACM de bedrijfslocatie voor het (nader) onderzoek verzegelen.

Omdat het onderzoek strafrechtelijk van aard is, moeten ambtenaren medewerkers en andere personen wijzen op hun zwijgrecht (de cautie verlenen) en zijn zij niet verplicht tot het geven van belastende verklaringen. Ook indien ambtenaren zonder toestemming van de bewoner een privéwoning (van bijvoorbeeld een bestuurder) willen invallen, is er een machtiging van de rechter-commissaris vereist. Zie daarvoor art. 50 jo. 51 Mw.

Om medewerking af te dwingen (wanneer de ACM wordt belet in haar onderzoek), kan een last onder dwangsom worden opgelegd voor elke dag dat er geen medewerking wordt verleend.

Wanneer uit het onderzoek blijkt dat er sprake is van een overtreding, kan de boete oplopen tot 10% van de jaaromzet van het bedrijf. Daarnaast kunnen ook persoonlijke boetes worden opgelegd tot € 450.000.

Ondernemingen doen er goed aan om zelf protocollen op te stellen over hoe gehandeld moet worden tijdens een inval. De ACM heeft zelf ook een brochure gepubliceerd met algemene informatie over bedrijfsinvallen.

Deel dit bericht: