Alimentatie wijzigen

Bij een echtscheiding wordt er door de rechter of door de ex-echtgenoten bepaald dat de ene ex-echtgenoot alimentatie moet betalen aan de andere ex-echtgenoot (partneralimentatie). Wanneer er kinderen uit het huwelijk van de ex-echtgenoten zijn geboren, kan worden bepaald dat ene ex-echtgenoot ook moet bijdragen aan de kosten van levensonderhoud van de kinderen (kinderalimentatie).

Gewijzigde omstandigheden
Afgezien van de wettelijke jaarlijkse indexering, is de hoogte van de alimentatie vastgesteld bedrag. Dat bedrag is tijdens de echtscheidingsprocedure (of daarvoor) vastgesteld op basis van de toenmalige situatie. Het kan zich echter voordien dat de omstandigheden van de ene ex-echtgenoot of van beiden is veranderd, waardoor de hoogte van de alimentatie niet meer in verhouding staat tot de huidige (financiële) omstandigheden van de ex-echtgenoten.

Enkele voorbeelden van gewijzigde omstandigheden zijn:

  • De ex-echtgenoot is niet verwijtbaar minder gaan verdienen of werkloos geworden.
  • De alimentatie ontvangende ex-partner is meer of minder gaan verdienen.
  • De omgangsregeling is zodanig gewijzigd dat de kinderalimentatie te hoog of te laag is geworden.

Opmerking: in het echtscheidingsconvenant (afspraken rondom de echtscheiding) kan er een zogenaamd niet-wijzigingsbeding worden opgenomen. Dit beding kan terzijde worden gelegd wanneer er sprake is van zodanige omstandigheden dat de alimentatie niet meer voldoet aan de wettelijke maatstaven (in andere woorden: niet meer redelijk is). Ook wanneer de alimentatie is vastgesteld onder een verkeerde voorstelling van zaken, kan deze worden gewijzigd. Zie voor het voorgaande art. 1:401 BW. Bij onenigheid of er sprake is van gewijzigde omstandigheden kunnen partijen deze vraag voorleggen aan de rechter.

Herberekening van de alimentatie
Voordat er wordt besloten tot wijziging, kan het nuttig zijn om een herberekening van de alimentatie te (laten) maken. Dat kan bijvoorbeeld via het LBIO of een echtscheidingsadvocatenkantoor. Als de herberekening laat zien dat het alimentatiebedrag inderdaad niet meer in verhouding staat, kan worden besloten tot wijziging. Dat geeft ook meer garantie dat, mocht er een geschil ontstaan over de hoogte, de rechter zal oordelen dat het oorspronkelijke alimentatiebedrag inderdaad onredelijk was.

Ter volledigheid wordt nog opgemerkt dat als de rechter de alimentatie(hoogte) bepaalt, de zogenaamde ‘Tremanormen’ worden toegepast. Dit is een interne richtlijn voor rechters, wat betekent dat rechters hier niet aan gebonden zijn en men daar in principe ook geen rechten aan kan ontlenen.

Hoe wijzigen?
Afhankelijk van de situatie, hebben ex-partners een aantal opties om de alimentatie te wijzen. De ideale situatie is dat de ex-partners (al dan niet met tussenkomst van een mediator) samen de alimentatie wijzigen. Zolang beide partijen het eens zijn over het wijzigen van de alimentatie, is er geen tussenkomst van de rechter nodig.

Het verdient de voorkeur om nieuwe afspraken schriftelijk vast te leggen of om deze in een notariële akte te zetten. Het voordeel van een notariële akte is dat de akte een executoriale titel is, wat betekent dat er niet eerst naar de rechter moet worden gestapt om nakoming van de afspraken te vorderen. Daarnaast kunnen de ex-partners samen aan de rechter verzoeken om de alimentatie aan te passen naar de huidige situatie. Een uitspraak is vooral handig wanneer er onzekerheid bestaat over de willigheid van de ene ex-partner om de nieuwe afspraken na te komen.

Mochten ex-partners er niet samen uitkomen, dan kan mediation alsnog een mogelijkheid zijn (als beiden daar aan mee willen doen). Als de ene ex-partner absoluut niet wil meewerken, dan moet aan de rechter worden verzocht om de alimentatie te wijzigen. Dat brengt voor beide partijen veel tijd en kosten met zich mee. Ook zal een dergelijke procedure de onderlinge relatie tussen de ex-partners en eventuele kinderen niet ten goede komen.

Conclusie
Wanneer er gewijzigde omstandigheden voordoen, kan het redelijk zijn om de alimentatie te wijzigen. Voor de zekerheid kan er dan een herberekening worden gemaakt, waarbij rekening wordt gehouden met de nieuwe financiële situatie van de ex-partners. Het is mogelijk om samen en zonder tussenkomst van de rechter de alimentatie te wijzigen. De nieuwe afspraken moeten dan wel duidelijk (op schrift) worden gemaakt. Als de ene ex-partner niet vrijwillig de alimentatie wil wijzigen, dan zal de andere ex-partner dit moeten verzoeken via de rechter. Een dergelijke rechtszaak kan veel tijd, geld en stress kosten.

Deel dit bericht: